چگونگی شکل‌گیری محیط نهادی مناسب برای جذب و توسعه فناوری (تجربۀ کرۀ جنوبی) – مهدیه سادات موسوی، فرشاد مؤمنی، سید محمدباقر نجفی

چکیده

انتقال فناوری از کشورهای پیشرو از گذشته مورد توجه کشورهای در حال توسعه بوده است. اما این مفهوم با توجه به تغییرات سریع فناوری دردهه های اخیر و بروز معضلاتی که از مهمترین آنها پدیده ی وابستگی است، دچار تحول اساسی شده است. در عصر حاضر تفکیک بین توسعه درون زای فناوری و انتقال فناوری امکان پذیر نمی باشد. در واقع در عصر حاضر انتقال موفقیت آمیز فناوری نیازمند ترکیب و یکپارچه سازی ظرفیت های فناورانه ی داخلی با فناوری های انتقالی از بیرون است. این نوع از انتقال فناوری غالبا از طریق همکاری بین بنگاه های توانمندی است که از جذابیت کافی فنی و سازمانی برای همکاری برخوردار و همچنین منافع ملی و نه فقط منافع مادی خودشان در تابع مطلوبیت آنها قرار داشته باشد. برخورداری از چینین سازمان های توانمند و با تعصبات ملی، مستلزم وجود یک دولت توسعه گرا با مجموعه ای از اقدامات و ویژگی ها است.

در این پژوهش با استفاده از دستگاه نظری وابستگی جدید و دولت توسعه گرا با روش تحلیل تم گروه اصلی ویژگی های دولت، نقش دولت در انتقال و ارتقاء فناوری، عوامل موثر در ارتقاء سطح تلاش بنگاه ها برای یادگیری، نظم اجتماعی حاکم بر جامعه و سایر عوامل موثر ذر شکل گیری دولت و کارآفرینان کارآمد طبقه بندی شدند. سپس با هدف تبیین چگونگی فرایند صحیح انتقال فناوری و سیاست گذاری صحیح در این مسیر، به مطالعه ی هریک از شاخص های شناسایی شده در کره ی جنوبی پرداخته شد.

براساس یافته های پژوهش حاضر دولت توسعه گرای کره ی جنوبی که تحت تأثیر ودر تعامل با مجموعه عواملی نظیر اصطلاحات ارضی، سیاست های صادرات محور، تهدید کره ی شمالی، ملی گرایی و روحیه جمعی مردم کره ی جنوبی می باشد. با ویژگی های نظیر دیوان سالاری کارآمد، استقلال نسبی و ارتباط ریشه دار با بخش خصوصی، زمینه های بهبود قابلیت های سازمانی و ارتقاء یادگیری بنگاه ها، توان جذب و بهبود فناوری در کره ی جنوبی مهیا کرده است.

واژه ی کلیدی : توسعه فناوری ، ظرفیت های فناورانه، دولت توسعه گرا، انتقال فناوری