تاملی بر روش شناسی در اقتصاد در ایران – عباس شاکری

چکیده

علوم جدید در خاستگاه و جایگاه واقعی شان دارای مبنای فلسفی هستند. فلسفه دکارت مبنای فلسفی همه آنهاست. ضمنا در مراحل اولیه توسعه کشورهای پیشرفته امروزی دانشمندان علوم اجتماعی و اقتصاددانان، اقتصاد را بطور مجزا مطرح نمی کردند بلکه همه قلمروهای علوم اجتماعی مرتبط با اقتصاد را هم درنظر می گرفتند. به ویژه به فلسفه اجتماعی به عنوان بستر و جهت تکامل نظریات بسیار اهمیت می دادند. اساسا آنها همه موضوعات غیراقتصادی مرتبط، اعم از فلسفه، اخلاق، سیاست، فرهنگ، تاریخ و جامعه شناسی را در تحلیل های اقتصادی لحاظ می کردند. همچنین در مراحل بعدی اقتصادانان برجسته به تاریخ اندیشه اقتصادی و چگونگی تحول نظریات و مکاتب بسیار اهمیت می دادند. اما امروزه در کشور ما، فلسفه اجتماعی علوم اجتماعی چندان موضوعیت ندارد. اندیشه توسعه بسیار مهجور است. به تاریخ اندیشه توجه نمی شود و با علم اقتصاد به عنوان مجموعه جامع بسیار ساده برخورد می شود بطوری که تحلیل ها و حتی آموزش ها و پژوهش های اقتصادی جنبه تک ساختی پیدا کرده است. در نتیجه علم اقتصاد در کشور ما نمی تواند مشکلات و بحران ها را خوب ریشه یابی نموده و برای رفع آنها راهکار موثر و صحیح ارائه دهد.

واژگان کلیدی: فلسفه اجتماعی، تاریخ اندیشه، تفکر توسعه، تطور نظریات و مکاتب، کاستی های روش شناختی