اقتصاد ایران در دوران کرونا – مهسا کریمی، فرشاد مومنی

چکیده

ظهور پاندمی کرونا به مثابه یک نیروی محرکه منشا گفتگوها و دستاوردهای اندیشه ای و سیاستی پرشماری شده است که بهره گیری از آنها می تواند در خدمت آسیب شناسی عالمانه عملکرد اقتصادی ایران طی سه دهه گذشته و پیدا کردن راه هایی برای ارتقا قدرت انعطاف نظام ملی در مواجهه با دیگر شوک های برون زا نیز قرار گیرد.

در پژوهش حاضر با روش تاریخی – تحلیلی و با استفاده از دستاوردهای نظری اقتصاد نهادگرای جدید تلاش شده است تا نشان دهد که شرایط اولیه اقتصاد ایران در آستانه ظهور پاندمی حکایت از یک بستر نهادی کژکارکرد و انبوهی از بحران های کوچک و بزرگ دارد و طراحی برنامه های اصولی برای خروج از آثار و پیامدهای سو همزمانی سقوط قیمت نفت در بازارهای جهانی، بازشگت تحریم های ظالمانه و پاندمی کرونا نیازمند توجه به این شرایط اولیه نامساعد و ریشه ها و منشاهای بنیادی آن می باشد. یافته های این مطالعه نشان می دهد که در این مسیر بازآرایی ساختار نهادی بر محور افزایش هزینه فرصت مفت خوارگی که ریشه در سیاست های پولی، مالی، تجاری و نرخ ارز و صنعتی موجود دارد همراه با طراحی یک برنامه ملی مبارزه با فساد با رویکرد پیش گیرانه و بالاخره طراحی یک نظام حمایت توسعه گرا از تولید فناورانه در بخش های صنعت، کشاورزی و خدمات پشتیبانی کننده از تولید ضرورت و فوریت دارد.

واژگان کلیدی: نهادها، عملکرد اقتصادی، پاندمی کرونا، تولید توسعه گرا، فقط و نابرابری، سیاست های اقتصادی-اجتماعی تولید محور.