فصلنامه اقتصاد و جامعه شماره 53

توضیحات

برای نخستین بار این آلبرت هیرشمن بود که برای توسعه از تعبیر بازی همکارانه نام برد و نشان داد که یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های مورد نیاز برای توسعه بلیت‌های همکاری و انگیزش‌های معطوف به آن است. از این دریچه حتی در بازنگری اندیشه‌های آدام اسمیت نیز هنگامی که از رابطه میان مقیاس بازار و اجتناب ناپذیرسازی تقسیم کار عقلایی سخن به میان می‌آید دستاوردهای خارق‌العاده تقسیم کار عقلایی را با عنوان‌ معجزه همکاری صورت‌بندی نظری و مفهومی می‌کنند. مسئله بسیار حیاتی دیگری که در تاریخ علم اقتصاد بر محور نوآوری‌ها و پیش بردهای اندیشه‌ای سطح وسعه مطرح می‌شود و از آن با عنوان انقلاب هزینه مبادله یاد می‌کنند ناظر بر سه نکته حیاتی است، نکته اول آن است که بر خلاف ادعای بنیادگرایی بازار هماهنگ سازی امور در عرصه اقتصادی منحصر به ساز و کار قیمت نیست و بنگاه ها به طور کلی و ابر بنگاه سرنوشت ساز در هر جامعه یعنی دولت نیز سازوکارهای هماهنگی به کلی متفاوت از بازار قابل مشاهده است و در اصطلاح از آن با عنوان هماهنگی با ساز و کار فرمان و سلسله مراتب نام برده می شود. عنصر گوهری انقلاب هزینه مبادله آن بود که ترجیح هر یک از این سازوکارها و ترکیبی از آنها کاملاً منطق اقتصادی داشته و نسبت وثیقی با ایدئولوژی بازیگران نیز ندارد. از این رو در سازوکارهای مبتنی بر سلسله مراتب یکی از بزرگترین دستاوردهای تمدن بشری یعنی اداره واحدهای اقتصادی بر اساس برنامه‌ریزی موضوعیت پیدا می‌کند و این مسئله به همان اندازه که در سطح بنگاه‌ها موضوعیت دارد در سطح اداره کشور از موضع حکومت اهمیتی به مراتب بیشتر خواهد داشت. شماره ۵۳ فصلنامه اقتصاد و جامعه بیشترین تلاش را بر روی تمرکز بر ارتقای سطح دانایی، نظام ملی در زمینه منطق‌های همکاری و منطق‌های انباشت توانایی ها بر محور ظرفیت‌های سازمانی و تولید فناورانه قرار داده است برآیند این دو مسئله را تلاش نموده تا در برجسته کردن ضرورت و اهمیت برنامه‌ریزی نمایان سازد. بدون تردید شناخت پایه‌های نظری همکاری و ارتقاء بنیه تولید ملی بر محور ظرفیت‌های سازمانی و سیاست صنعتی است که چشم اندازهای پایداری دو سه را تضمین می‌کند و در عین حال که در شماره حاضر بنیان‌های نظری این مسئله مورد توجه و تاکید قرار داشته درباره نارسایی‌ها و ناهنجاری‌ها و سوء کارکردهای ناتوانی نظام ملی در ایجاد انگیزش‌های معطوف به بازی همکاران و ارتقا دهنده مقیاس فعالیت‌های سازمان یافته و در نهایت دل بستن به ظاهر در برنامه‌ریزی و غفلت از فلسفه‌های بنیادی آن را در تجربه ایران به نمایش می‌گذارد.امیدواریم این شماره نیز همچون شماره‌های قبل تامین کننده رضایت خوانندگان فرهیخته و علاقه‌مندان به به توسعه ملی باشد؛ ما همچنان وامدار توسعه آور و راهنمایی‌ها و همکاری‌های ارتقاء دهنده کیفیت این تلاش ملی هستیم .در آخرین قسمت از شماره فعلی، کتاب پویند مردی به راگ ناظر بر زندگی نامه خود نوشته استاد فقید علی رضاقلی می‌باشد ارائه گردیده است. علی رضاقلی در زمره جدی‌ترین تلاشگران عرصه وسعه ملی در ساعت‌های نظر و عمل در دوره پس از انقلاب اسلامی بوده است؛ امیدواریم واکاوی پویایی‌های عمر با برکت او نیز منشا خیر و اثر برای آینده کشورمان و بزرگداشت یاد و راه آن مرد بزرگ باشد.