اقتصاد سیاسی پاندمی کرونا ویروس، رویکرد شناختی-نهادی – فرشاد مومنی، امینه شیبانی

چکیده

هزاران سال است که بیماری های پاندمیک (عالم گیر) در جهان شناخته شده است و از همان سال های نخستین حیات اجتماعی، بشر را درگیر خود نموده و منجر به تغییرات اساسی در کشورها گردیده است که آخرین مورد آن، گسترش ویروس کرونا در دسامبر سال 2019 می باشد که جهان را با مخاطرات جدی مواجه ساخته است؛ به طوری که بنابه گزارش UNDP، پس از زمان جنگ جهانی دوم بزرگترین چالشی است که جهان با آن رو به رو بوده است. این بیماری پاندمیک، مانند موج در کل کشورها حرکت می کند و این پتانسیل را دارد که بحران های ویرانگر اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و حتی نظامی ایجاد کند و زخم های عمیقی برجای بگذارد. گسترش این بیماری، فضایی از ناامنی در جهان ایجاد کرده و در نظر مردم، زندگی را بسیار نگران کننده ساخته است. تداوم شرایط ناامنی، می تواند آثار جبران ناپذیری بر جای بگذارد و این مسئله ای است که تامل در این باب و یافتن راه حل هایی برای کاهش آسیب های احتمالی را ضروری می نماید. چرا که از میان مطرح ترین مطالعه ها در باب ریشه های توسعه نیافتگی، شاید حتی یک مورد هم نباشد که درباره نقش تعیین کننده ناامنی سخن نگفته باشد. این در حالی است که به باور نورث، در اقتصاد متعارف اساسا درباره ساختاری که انسان ها به منظور نظم بخشی به محیط و در نتیجه کاهش عدم اطمینان بر خود تحمیل می کنند، سوالی پرسیده نمی شود. بنابراین لازم است از بصیرت های فراگیرتری بهره برد تا بتوان درک بهتری از پیامدها داشت. با توجه به تقدم رتبه ای مطالعات سطح کلان نسبت به سطح خرد و سطح توسعه نسبت به سطح کلان، ضروری است از سطح توسعه و به صورت بین رشته ای، به مطالعه پیامدهای مختلف ناشی از تجربه نااطمینانی حاصل از پاندمیک کرونا ویروس 2019 و یافتن راه حل های کاهش آسیب های احتمالی پرداخت. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و توسعه ای و به لحاظ نوع مطالعات، کتابخانه ای بوده و با رویکردی شناختی-نهادی، به تبیین شرایط می پردازد.

واژه های کلیدی: اقتصاد سیاسی، پاندمیک کروناویروس، عدم اطمینان، قطعه پیش پیشانی مغز، عفونت اجتماعی، تولید، توالی