بررسی و تحلیل نهادهای موثر در علم، قناوری و نوآوری در اقتصاد ایران (مطالعه موردی: قوانین و مقررات) – جمال فتح اللهی، سید محمدباقر نجفی

چکیده

توسعه همه‌جانبه، آرمان همه ملت‌های جهان است و تحقق آن مستلزم توسعه فناوری و نوآوری است و مهم‌ترین منبع دست‌یابی به فناوری و نوآوری، افزایش ذخیره«دانش مفید» با آهنگ فزاینده است. انباشت دانش مفید هم نیازمند وجود نهادهای متناسب است. این مقاله، تلاش می‌کند، نهادهای مؤثر بر علم، فناوری و نوآوری در اقتصاد ایران را شناسایی و معرفی کند. روش پژوهش اين مقاله توصيفي-تحليلي است و تجزیه و تحلیل اطلاعات بر اساس چهارچوب نظری یافته‌‌های مکتب نهادگرایی به خصوص نظریات نورث و استیگلیتز انجام مي‌‌شود.

بر اساس نتایج این پژوهش، مجموعه نهادهای پشتیبانی‌کننده ذخیره دانش مفید عبارتند از: نهادهای مؤثر بر تولید دانش در مراکز آموزش عالی و پژوهشی، نهادهای پشتیبان تجمیع دانش ضمنی در کسب و کارها و نهادهای مشوق ارتباط صنعت و دانشگاه که امکان تلفیق دانش صریح و ضمنی را فراهم می‌کند. نهادهای پشتیبان تجمیع دانش ضمنی در کسب و کارها هم عبارتند از: نهادهای شکل دهنده محیط کلان که مشوق تولید و فعالیت کسب و کارها هستند، نهادهای درون کسب و کارها که مشوق انتشار دانش ضمنی درون یک واحد اقتصادی هستند و نهادهای پشتیبان همکاری بین کسب و کارها که زمینه انتقال دانش ضمنی بین کسب و کارهای را فراهم می‌کنند.

تجمیع دانش ضمنی، علاوه بر حمایت نهادهای پشتیبان تولید و انتشار دانش در درون و بیرون کسب و کارها، نیازمند  ارتباط دانشگاه‌ها با کسب و کارهاست. سازمان‌های تعیین‌کننده ارتباط صنعت و دانشگاه عبارتند از: سازمان‌های سیاستگذاری، سازمان‌های خدمات تحقیقاتی و تکنولوژی، واحدهای تحقیق و توسعه مراکز صنعتی و دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی عالی و پژوهشی.

کلمات کلیدی: آموزش عالی، علم و فناوری، قوانین وزارت عتف، ارتباط صنعت و دانشگاه، داگلاس نورث، جوزف ای استیگلیتز.