سیر تحول و تطور مفهومی- عملیاتی آمایش سرزمین در ایران – امیر ثامنی

چکیده:

قریب به نیم قرن از ورود رویکرد «آمایش سرزمین» به نظام برنامه‌‌ریزی و مدیریت کشور می‌‌گذرد و در طی این مدت چهار تجربه مطالعات سراسری آمایش سرزمین در کشور انجام پذیرفته است. با وجود پیشینه مطالعاتی درخشان آمایش سرزمین، اما هنوز ابهام بر سر تعریف، ماهیت، انتظارات و حدتفصیل آمایش سرزمین و تعیین مرزهای آن با سایر جریان‌‌های برنامه‌‌ریزی (کالبدی، بخشی و اجتماعی- فرهنگی) استمرار داشته و متعاقب آن «تحقق‌‌ناپذیری» جهت‌‌گیری‌‌ها و رهنمودهای آمایش سرزمین در توسعه فضایی سرزمین و بارگذاری جمعیت، فعالیت و زیرساخت‌‌های در پهنه سرزمینی کشور یکی از چالش‌‌های اصلی فرارو به شمار می‌‌رود. در این مقاله با تکیه بر بررسی اسناد، مدارک و مطالعات پیشین، مروری تبیینی- تحلیلی بر سیر تحول مفهومی- عملیاتی آمایش سرزمین صورت گرفته و با نگاهی نو به دوره‌‌بندی مفهومی و عملیاتی آمایش سرزمین، صورت‌‌بندی نوینی به دست داده شده است.

کلمات کلیدی: آمایش سرزمین، تحول مفهومی، پیشینه عملیاتی، ایران